Amazon vừa tạo ra một cú sốc thực sự đối với Phố Wall khi công bố kế hoạch chi tiêu vốn lên tới 200 tỷ USD trong năm nay, phần lớn được phân bổ cho việc xây dựng và mở rộng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).
Con số này cao hơn đáng kể so với dự báo trước đó của thị trường, khiến nhiều nhà đầu tư không khỏi bất ngờ. Quy mô đầu tư quá lớn cũng đồng thời làm dấy lên những tranh luận mới: liệu làn sóng rót vốn vào AI hiện nay đang phản ánh một xu hướng tăng trưởng bền vững, hay đã bắt đầu mang dáng dấp của một “bong bóng” công nghệ?
So với ước tính trước đó của Phố Wall, kế hoạch chi tiêu vốn của Amazon cao hơn khoảng 50 tỷ USD — một khoảng chênh lệch đủ lớn để làm dấy lên nhiều dấu hỏi trong giới phân tích. Trọng tâm tranh luận hiện nay không chỉ nằm ở quy mô đầu tư, mà còn ở khả năng tạo ra lợi tức trên vốn (ROI) từ những khoản chi khổng lồ này, nhất là khi tăng trưởng lợi nhuận trong ngắn hạn vẫn đang chịu áp lực.
Trong cuộc họp trực tuyến với ban lãnh đạo Amazon, ông Mark Mahaney – chuyên gia phân tích công nghệ tại Evercore ISI – thẳng thắn đặt vấn đề: “Điều cốt lõi mà thị trường đang tranh luận là liệu các khoản đầu tư vốn này có thực sự tạo ra mức sinh lời dài hạn đủ hấp dẫn hay không”.
Nhận định này phản ánh đúng tâm lý thận trọng của nhà đầu tư: AI có thể là tương lai, nhưng bài toán lợi nhuận vẫn luôn là thước đo cuối cùng của mọi quyết định rót vốn.
Amazon: Đặt cược lớn vào AI như một cơ hội hiếm có
Trước làn sóng hoài nghi từ thị trường, CEO Andy Jassy đã lên tiếng bảo vệ chiến lược đầu tư mạnh tay vào AI. Ông cho rằng các năng lực AI mới của Amazon đang được thương mại hóa gần như ngay khi triển khai, và xem đây là một trong những cơ hội hiếm hoi xuất hiện trong lịch sử ngành công nghệ.
Theo Jassy, AI đang trở thành động lực thúc đẩy khách hàng tăng tốc chuyển dịch sang nền tảng điện toán đám mây, qua đó mở rộng cả quy mô lẫn chiều sâu hoạt động của Amazon Web Services (AWS). Ông nhấn mạnh rằng với nhiều năm kinh nghiệm trong việc dự báo nhu cầu hạ tầng, AWS có lợi thế trong việc cân đối công suất, hạn chế nguy cơ dư thừa – bài học đắt giá từng khiến nhiều công ty công nghệ trả giá trong các chu kỳ đầu tư trước đây.
“Đây không phải là một quyết định mang tính bốc đồng để tối đa hóa doanh thu ngắn hạn,” Jassy khẳng định. “Chúng tôi tin rằng những khoản đầu tư này sẽ mang lại mức sinh lời hấp dẫn trên vốn trong trung và dài hạn.”
Dù vậy, những lời trấn an từ ban lãnh đạo dường như chưa đủ sức thuyết phục thị trường. Ngay sau khi Amazon công bố chi tiết kế hoạch chi tiêu vốn, cổ phiếu công ty đã giảm hơn 10% trong phiên giao dịch ngoài giờ. Cùng lúc, dự báo lợi nhuận không đạt kỳ vọng của Phố Wall càng làm gia tăng lo ngại rằng tốc độ giải ngân đang đi trước khả năng chuyển hóa thành dòng tiền thực tế.
Doug Anmuth, chuyên gia phân tích tại JPMorgan, thậm chí đã đặt câu hỏi trực diện về các “cơ chế phòng vệ tài chính” cho kế hoạch đầu tư khổng lồ này. Điều đó cho thấy một thực tế rõ ràng: trong bối cảnh chi tiêu cho AI tăng tốc, thị trường đang ngày càng đề cao yếu tố kỷ luật vốn và hiệu quả sử dụng tiền mặt hơn bao giờ hết.
Cuộc chạy đua hạ tầng AI của Big Tech bước sang giai đoạn mới
Amazon rõ ràng không phải là cái tên duy nhất mạnh tay trong cuộc đua AI. Chỉ trong vài ngày gần đây, làn sóng đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo từ các “ông lớn” công nghệ đã leo lên một nấc thang mới.
Google, chẳng hạn, được cho là đang lên kế hoạch chi tiêu từ 175–185 tỷ USD vào năm 2026 – mức cao hơn đáng kể so với kỳ vọng trước đó của thị trường. Con số này cho thấy tham vọng mở rộng năng lực tính toán, trung tâm dữ liệu và hệ sinh thái AI đang được đẩy nhanh với tốc độ chưa từng có.
Nhìn rộng hơn, AI giờ đây không còn là một mảng thử nghiệm hay chiến lược bổ trợ, mà đã trở thành trục đầu tư mang tính sống còn đối với Big Tech. Tuy nhiên, khi quy mô vốn đổ vào ngày càng phình to, câu hỏi quen thuộc lại xuất hiện: liệu thị trường đang chứng kiến một chu kỳ đầu tư bền vững dựa trên nhu cầu thực, hay đang tiến gần đến mô hình “đầu tư vượt trước lợi nhuận” từng xảy ra trong bong bóng dotcom?
Đối với nhà đầu tư dài hạn, đây chính là điểm cần theo dõi sát: không chỉ là ai chi nhiều hơn, mà là ai có khả năng chuyển hóa hạ tầng AI thành dòng tiền ổn định và lợi thế cạnh tranh thực sự.
Chip tự phát triển và hệ sinh thái AI: Canh bạc dài hạn
Không chỉ mở rộng hạ tầng, Amazon còn đặt cược lớn vào chiến lược tự chủ công nghệ lõi. Theo CEO Andy Jassy, các dòng chip do công ty tự thiết kế – Trainium và Graviton – đang trên đà mang về hơn 10 tỷ USD doanh thu trong năm nay. Nếu đạt được mục tiêu này, Amazon không chỉ cải thiện đáng kể biên lợi nhuận mà còn giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp chip bên ngoài – một yếu tố then chốt trong bối cảnh chi phí hạ tầng AI ngày càng leo thang.
Bên cạnh đó, Jassy cũng nhấn mạnh mối quan hệ hợp tác với Anthropic, gọi đây là một liên minh chiến lược đang phát triển tích cực. Trong cuộc chơi AI, việc xây dựng hệ sinh thái – từ phần cứng, nền tảng đám mây đến mô hình AI và ứng dụng – có thể quyết định lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Đáng chú ý, Jassy ví thị trường AI hiện tại như một “đòn bẩy” hai đầu. Một phía là dòng tiền khổng lồ đang được rót vào các phòng thí nghiệm AI hàng đầu để phát triển mô hình tiên tiến. Phía còn lại là các ứng dụng doanh nghiệp tập trung vào tối ưu năng suất và tự động hóa.
Tuy nhiên, phần trung tâm của “đòn bẩy” – bao gồm các khối lượng công việc sản xuất quy mô lớn của doanh nghiệp và làn sóng startup ứng dụng AI – vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Theo Jassy, đây mới chính là khu vực có tiềm năng tạo ra nguồn cầu lớn và bền vững nhất khi chi phí công nghệ giảm dần và mức độ phổ cập AI tăng lên.
“Phần lớn nhu cầu dài hạn vẫn chưa thực sự xuất hiện ở khu vực trung tâm này,” ông nhận định. “Nhưng chính tại đó, tăng trưởng bền vững sẽ dần hình thành theo thời gian.”
Với góc nhìn đầu tư, điều này cho thấy Amazon không chỉ chạy theo cơn sốt AI hiện tại, mà đang xây dựng nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng dài hạn – nơi lợi nhuận không đến ngay lập tức, nhưng có thể tích lũy mạnh mẽ khi thị trường bước vào giai đoạn trưởng thành.
Bài viết liên quan
