Trí tuệ nhân tạo đang từng bước trở thành “trợ lý chiến lược” trong hoạt động quản trị và vận hành của nhiều doanh nghiệp. Tuy vậy, khảo sát từ Vietnam Report cho thấy mức độ tác động của công nghệ này không đồng đều giữa các ngành. Trong khi tài chính – ngân hàng được dự báo sẽ là lĩnh vực thay đổi nhanh và mạnh nhất nhờ AI, thì bất động sản – xây dựng có khả năng thích nghi chậm hơn do đặc thù vận hành và chu kỳ đầu tư dài.
Khảo sát do Vietnam Report thực hiện cho thấy 64,3% doanh nghiệp xác định “tăng trưởng ổn định – tối ưu hiệu quả” là mục tiêu trọng tâm trong năm 2026. Điều này phản ánh xu hướng chung của cộng đồng doanh nghiệp: ưu tiên sự bền vững và hiệu quả vận hành thay vì chỉ theo đuổi tăng trưởng nhanh bằng mọi giá.
Theo đánh giá từ các doanh nghiệp tham gia khảo sát, năng lực lãnh đạo và quản trị – được xem như “bộ điều khiển” của tổ chức – là lợi thế nổi bật nhất để tạo nền tảng tăng trưởng trong năm tới, với 44,4% doanh nghiệp lựa chọn. Trong bối cảnh môi trường kinh doanh liên tục biến động, khả năng đưa ra quyết định nhanh chóng và phân bổ nguồn lực hiệu quả ngày càng trở thành yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp tạo khác biệt trên thị trường.
Bên cạnh đó, tối ưu hiệu quả vận hành và kiểm soát chi phí cũng được xem là chiến lược quan trọng để bảo vệ biên lợi nhuận, đồng thời tạo “vùng đệm” giúp doanh nghiệp chống chịu tốt hơn trước các rủi ro kinh tế. Song song với yếu tố vận hành, đổi mới sáng tạo và xây dựng thương hiệu uy tín trên thị trường cũng được nhìn nhận là lợi thế cốt lõi, giúp doanh nghiệp tránh rơi vào cuộc cạnh tranh thuần túy về giá và duy trì đà tăng trưởng ổn định.
Trên thực tế, việc củng cố các lợi thế này ngày càng gắn chặt với khả năng ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh doanh. Nếu năng lực quản trị đóng vai trò “bộ điều khiển”, thì công nghệ – đặc biệt là các công cụ phân tích dữ liệu và tự động hóa – chính là hệ thống hỗ trợ giúp doanh nghiệp ra quyết định nhanh hơn và chính xác hơn.
Trong bối cảnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược. Không chỉ dừng lại ở việc tự động hóa quy trình, AI còn mở ra khả năng phân tích dữ liệu quy mô lớn, cá nhân hóa sản phẩm – dịch vụ và nâng cao chất lượng quyết định quản trị.
Tuy vậy, mức độ tác động của AI không diễn ra đồng đều giữa các ngành. Sự khác biệt phụ thuộc vào mô hình kinh doanh, mức độ số hóa và khả năng khai thác dữ liệu của từng lĩnh vực, khiến một số ngành được dự báo sẽ chịu ảnh hưởng mạnh hơn so với phần còn lại.
Theo góc nhìn của các doanh nghiệp trong khảo sát, tài chính – ngân hàng là lĩnh vực có khả năng chịu tác động rõ rệt nhất từ AI trong vòng một năm tới. Có 40,7% doanh nghiệp cho rằng AI sẽ tạo ra ảnh hưởng đáng kể, trong khi 19,4% nhận định công nghệ này có thể làm thay đổi căn bản cách ngành vận hành. Đây vốn là lĩnh vực có mức độ trưởng thành công nghệ cao, sở hữu lượng dữ liệu lớn và cấu trúc dữ liệu rõ ràng – điều kiện thuận lợi cho các ứng dụng như chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận, chatbot chăm sóc khách hàng hay phân tích hành vi người dùng. Nhờ đó, AI không chỉ tối ưu hoạt động nội bộ mà còn trực tiếp định hình cách các dịch vụ tài chính được cung cấp trên thị trường.
Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp cho rằng AI có tác động nhưng chưa mang tính đột phá đối với ngành công nghiệp chế tạo và nhóm ngành tiêu dùng. Trong lĩnh vực sản xuất, AI đang dần được ứng dụng trong bảo trì dự đoán, tự động hóa dây chuyền và kiểm tra lỗi bằng thị giác máy tính.
Đối với nhóm ngành tiêu dùng, AI chủ yếu được sử dụng để phân tích hành vi khách hàng, cá nhân hóa chiến lược marketing, dự báo nhu cầu và tối ưu chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, mức độ triển khai còn phụ thuộc nhiều vào quy mô cũng như mức độ chuyển đổi số của từng doanh nghiệp, khiến tác động chưa đồng đều trên toàn ngành.
Đáng chú ý, với bất động sản – xây dựng – vật liệu xây dựng, có tới 40,9% doanh nghiệp cho rằng AI chưa tạo ra tác động rõ rệt trong vòng một năm tới. Nguyên nhân chủ yếu nằm ở đặc thù dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa, khiến việc tích hợp các hệ thống AI vào hoạt động kinh doanh chưa thể tạo ra thay đổi nhanh trong ngắn hạn.
Bước sang năm 2026 – năm đầu tiên của Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026–2030 – việc tạo ra “bước nhảy” cho tăng trưởng kinh tế đòi hỏi những thay đổi mang tính cấu trúc, từ nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng vốn, hoàn thiện quản trị đến cải cách thể chế. Đồng thời, quá trình này cũng cần sự đồng hành và đồng kiến tạo giữa Nhà nước và khu vực doanh nghiệp tư nhân.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp tăng trưởng nhanh tại Việt Nam – đặc biệt là nhóm FAST500 – không chỉ phản ánh nhịp tăng trưởng của nền kinh tế, mà còn cho thấy cách thức tăng trưởng đang dần thay đổi.
Chính những doanh nghiệp tiên phong này, với vai trò là “hạt nhân đổi mới” trong việc nâng cao năng suất, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và phát triển các mô hình kinh doanh có giá trị gia tăng cao, đang góp phần định hình hướng đi tiếp theo của nền kinh tế. Từ đó mở ra một quỹ đạo tăng trưởng mới – bứt phá hơn nhưng vẫn bền vững – cho Việt Nam trong kỷ nguyên kinh tế số.
Bài viết liên quan
