Trong nhiều ngày qua, các nhà giao dịch dầu khí đã liên tục tìm kiếm những nguồn cung thay thế ngoài khu vực Trung Đông để phục vụ nhu cầu của thị trường châu Á. Động thái này xuất phát từ lo ngại rằng nếu xung đột tiếp tục kéo dài, dòng chảy năng lượng từ khu vực giàu tài nguyên bậc nhất thế giới có thể bị gián đoạn, gây ảnh hưởng đáng kể đến nguồn cung.
Theo Bloomberg, nhiều nhà giao dịch khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đã phải thức trắng đêm ngày 2/3 để liên tục liên hệ với các đối tác nhằm tìm kiếm nguồn cung thay thế. Nguyên nhân đến từ việc một cuộc tấn công của Iran khiến nhà máy xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới tại Qatar buộc phải tạm ngừng hoạt động, làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung.
Trước diễn biến này, các nhà nhập khẩu năng lượng lớn tại châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản đã nhanh chóng yêu cầu tìm kiếm thêm các lô dầu và LNG từ những nguồn khác. Căng thẳng tại Trung Đông leo thang sau khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran từ ngày 28/2 đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo, kéo giá dầu thô và khí đốt tăng mạnh. Hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz gần như bị đình trệ, trong khi các cuộc tấn công cũng buộc nhà máy lọc dầu lớn nhất của Saudi Arabia phải tạm thời đóng cửa.
Giới giao dịch năng lượng rơi vào trạng thái căng thẳng kể từ khi chiến dịch quân sự bắt đầu. Nhiều người cho biết họ phải thức khuya liên tục vì điện thoại không ngừng đổ chuông, khi các khách hàng gọi hỏi về tình trạng những lô hàng đã đặt trước đó. Không ít giao dịch đang trong quá trình đàm phán cũng phải hủy bỏ đột ngột do mức độ bất định quá lớn liên quan đến cuộc xung đột.
Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu thô và khí đốt lớn nhất thế giới – hiện nhận khoảng 30% lượng LNG vận chuyển từ khu vực Trung Đông. Đây cũng là nguồn cung năng lượng chủ chốt cho nhiều nền kinh tế châu Á khác như Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Ở thời điểm hiện tại, nhiều quốc gia trong khu vực, bao gồm Trung Quốc, vẫn duy trì lượng dự trữ dầu thô và LNG đủ để giảm bớt tác động từ các gián đoạn ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu căng thẳng kéo dài, các kho dự trữ này có thể nhanh chóng bị bào mòn.
Bên cạnh đó, việc chuyển sang tìm kiếm nguồn cung ngoài Trung Đông cũng đồng nghĩa với chi phí cao hơn. Giá năng lượng vốn đã tăng mạnh, trong khi cước vận tải biển leo thang càng khiến tổng chi phí nhập khẩu của các quốc gia châu Á bị đẩy lên đáng kể.
Đối với thị trường LNG, một trong những phương án thay thế đáng chú ý là nguồn cung từ Mỹ – quốc gia hiện dẫn đầu thế giới về sản lượng khí tự nhiên hóa lỏng. Phần lớn các lô hàng LNG của Mỹ đang được vận chuyển sang châu Âu, tuy nhiên nhiều chuyến tàu hoàn toàn có thể chuyển hướng sang thị trường châu Á ngay trong quá trình vận chuyển nếu nhu cầu tăng mạnh.
Ngoài ra, Australia cũng là một nguồn cung LNG quan trọng mà các nhà nhập khẩu châu Á có thể cân nhắc. Bên cạnh nguồn hàng mới, khu vực còn có thể tận dụng các kho dự trữ dầu thô Trung Đông đặt tại một số địa điểm chiến lược như Kiire và Okinawa (Nhật Bản). Đây là những cơ sở lưu trữ lớn phục vụ cho các nhà máy lọc dầu trong khu vực khi cần thiết. Trong đó, kho Kiire có sức chứa hơn 46 triệu thùng, còn cơ sở tại Okinawa có khả năng lưu trữ trên 8 triệu thùng. Tập đoàn Saudi Aramco hiện đang thuê kho tại cả hai địa điểm này.
Ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, một số quốc gia như Malaysia, Việt Nam và Australia cũng có sản lượng dầu thô nhất định. Tuy nhiên, quy mô sản xuất vẫn thấp hơn đáng kể so với các quốc gia thuộc vùng Vịnh Ba Tư. Điều này khiến nhiều nhà nhập khẩu buộc phải mở rộng phạm vi tìm kiếm nguồn cung, thậm chí hướng tới các thị trường xa hơn như Mỹ hoặc châu Phi.
Trong khi đó, Hàn Quốc hiện đang sở hữu lượng dự trữ dầu mỏ và LNG khá dồi dào, thậm chí vượt mức dự trữ bắt buộc. Dù vậy, một quan chức nước này cho biết chính phủ vẫn đang chủ động tìm kiếm các nguồn cung khí đốt thay thế từ những khu vực khác sau khi hoạt động sản xuất tại Qatar bị gián đoạn. Tuy nhiên, phía Hàn Quốc chưa tiết lộ cụ thể những nhà cung cấp đang được xem xét.
Bài viết liên quan
