Bức tranh hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp vận tải biển trong năm 2025 ghi nhận những tín hiệu khởi sắc với nhiều điểm sáng đáng chú ý. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, ngành này vẫn phải đối mặt với không ít thách thức, đòi hỏi các doanh nghiệp tiếp tục thận trọng và linh hoạt trong chiến lược phát triển.
Nhiều doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan
Khép lại năm 2025, bức tranh tài chính của không ít doanh nghiệp vận tải biển cho thấy những tín hiệu tích cực, dù mức độ tăng trưởng có sự phân hóa rõ rệt giữa các đơn vị.
Công ty CP Vận tải biển Vinaship công bố kết quả kinh doanh hợp nhất quý IV/2025 khá khả quan, với doanh thu và lợi nhuận đều tăng so với cùng kỳ năm 2024. Cụ thể, doanh thu quý IV đạt hơn 156 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp đạt 52 tỷ đồng, tương ứng mức tăng lần lượt 2,6% và 24,7%. Tuy nhiên, xét trên cả năm 2025, lợi nhuận của Vinaship lại sụt giảm so với năm trước, chỉ đạt 43,2 tỷ đồng.
Theo chia sẻ từ doanh nghiệp, diễn biến thị trường trong năm qua đã tác động trực tiếp đến hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Hiện Vinaship đang sở hữu đội tàu hàng khô gồm 5 chiếc, tổng trọng tải đạt 100.471 DWT. Trong đó, tàu nhỏ nhất có trọng tải 6.500 DWT và tàu lớn nhất đạt 28.201 DWT. Tuổi tàu bình quân khoảng 20 năm, với tàu trẻ nhất 13 năm tuổi, được đầu tư vào cuối năm 2024.
Đội tàu của Vinaship chủ yếu hoạt động trên các tuyến Đông Bắc và Đông Nam Á, theo hình thức cho thuê chuyến kết hợp với thuê định hạn. Các mặt hàng vận chuyển chính vẫn tập trung vào xi măng, clinker, gạo và phân bón.
Dù vậy, doanh nghiệp cho biết từ cuối tháng 12/2025, thị trường vận tải gạo xuất hiện nhiều biến động. Philippines đã cho phép nhập khẩu gạo trở lại nhưng chỉ giới hạn trong một số tháng đầu năm, trong khi thị trường Indonesia chưa ghi nhận tín hiệu nhập khẩu trở lại. Bên cạnh đó, mặt hàng xi măng xuất khẩu sang Philippines trong quý IV tuy có giá cước tương đối ổn định nhưng nguồn hàng trở nên khan hiếm hơn. Điều kiện thời tiết bất lợi, đặc biệt là mưa bão tại Việt Nam và Philippines, cũng khiến thời gian xếp dỡ kéo dài, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác tàu.
Ở phân khúc vận tải container, Công ty CP Vận tải container VIMC (thuộc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam) ghi nhận kết quả kinh doanh ấn tượng trong năm 2025. Doanh thu đạt 1.602 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận đạt 56,4 tỷ đồng, tăng gần gấp đôi so với năm 2024. Cùng xu hướng tích cực, Công ty CP Vận tải và thuê tàu biển Việt Nam (Vitranschart) cũng trải qua một năm thuận lợi với lợi nhuận lên tới 312 tỷ đồng.
Ngược lại, Công ty CP Vận tải biển Việt Nam (Vosco), đơn vị vận hành mô hình kinh doanh “kiềng ba chân” gồm tàu hàng rời, tàu dầu sản phẩm và tàu container, lại ghi nhận kết quả có phần biến động. Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 cho thấy doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt hơn 3.104 tỷ đồng, giảm mạnh 44% so với năm 2024. Lợi nhuận sau thuế đạt 304,7 tỷ đồng, giảm 9%.
Theo Vosco, nguyên nhân chính đến từ việc trong năm qua, nhiều tàu phải lên đà sửa chữa định kỳ với thời gian kéo dài, làm phát sinh chi phí ngày tàu trong khi không tạo ra doanh thu, qua đó ảnh hưởng đến hiệu quả chung.
Tuy nhiên, riêng trong quý IV/2025, bức tranh tài chính của Vosco lại có nhiều điểm sáng. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt hơn 955,8 tỷ đồng, giảm khoảng 28% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế đạt 216,6 tỷ đồng, tăng trưởng tích cực so với quý IV/2024.
Lý giải về kết quả này, Vosco cho biết sau giai đoạn 6 tháng đầu năm gặp nhiều khó khăn, thị trường tàu hàng khô và tàu dầu sản phẩm đã cải thiện rõ rệt từ quý III và duy trì trạng thái khá tốt trong quý IV. Song song đó, doanh nghiệp tiếp tục phát triển đội tàu, giúp doanh thu vận tải cả năm 2025 tương đương với năm 2024.
Ngoài ra, Vosco cũng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, từ tăng doanh thu, kiểm soát chi phí, phát triển đội tàu cho tới cải thiện công tác quản trị doanh nghiệp và chất lượng nguồn nhân lực. Nhờ đó, lợi nhuận trong quý IV ghi nhận mức tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước.
Đại diện Vosco cho biết thêm, nhóm tàu container của doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định và mang lại hiệu quả cao không chỉ trong quý IV mà trong suốt cả năm 2025.
Thị trường tiếp tục biến động khó lường
Theo đánh giá của các chuyên gia trong ngành, năm vừa qua, thị trường vận tải biển chịu tác động mạnh từ hàng loạt biến số liên quan đến địa chính trị, kinh tế – xã hội và thương mại toàn cầu, khiến xu hướng vận động thiếu ổn định trên nhiều phân khúc.
Ông Lê Quang Trung, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam, cho biết thị trường vận tải hàng rời trong năm qua diễn biến khá trồi sụt. Trong nửa đầu năm, chỉ số Baltic Dry Index (BDI) chủ yếu dao động ở vùng thấp, trong khoảng 1.200 – 1.800 điểm, thậm chí có thời điểm rơi xuống ngưỡng khoảng 700 điểm. Về cuối năm, chỉ số này mới ghi nhận sự phục hồi nhẹ.
Không chỉ hàng rời, thị trường vận tải container cũng đối mặt với nhiều bất ổn. Chỉ số World Container Index (WCI) liên tục suy giảm từ đầu năm cho đến hết tháng 5/2025, sau đó phục hồi trong khoảng hai tháng ngắn ngủi trước khi quay lại xu hướng giảm.
Đối với phân khúc tàu dầu sản phẩm, chỉ số BAIT phản ánh hoạt động vận chuyển duy trì ở mức thấp và biến động thiếu ổn định, chủ yếu trong vùng 600 – 800 điểm. Thị trường này chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố đan xen như việc OPEC+ liên tục điều chỉnh sản lượng, chính sách thuế quan của Mỹ, diễn biến lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), mức dự trữ công nghiệp tăng trong khi tồn kho dầu ở mức thấp, cùng với những căng thẳng địa chính trị kéo dài tại Nga – Ukraine và khu vực Trung Đông, qua đó tác động trực tiếp đến nguồn cung năng lượng toàn cầu.
“Những biến động của thị trường đã ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế thế giới nói chung, cũng như ngành hàng hải và chuỗi cung ứng hàng hóa nói riêng”, ông Trung nhận định.
Theo phân tích của Seatrade Maritime – nền tảng chuyên nghiên cứu và phân tích dữ liệu ngành hàng hải toàn cầu đến từ Vương quốc Anh, bước sang năm 2026, thị trường vận tải biển được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố phức tạp. Quy mô đội tàu hàng rời và tàu container toàn cầu nhiều khả năng tiếp tục tăng khi các tàu đóng mới được bàn giao, trong khi công nghệ được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng mới thúc đẩy thương mại quốc tế.
Dù vậy, nhu cầu vận chuyển hàng rời trong năm 2026 được dự báo chỉ tăng khoảng 1 – 2%, do triển vọng kém tích cực của một số mặt hàng chiến lược như than đá và quặng. Tương tự, nhu cầu vận chuyển container toàn cầu cũng chỉ được kỳ vọng tăng ở mức khiêm tốn, khoảng 2,5 – 3,5%.
Seatrade Maritime nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh mới, ngành vận tải biển cần xây dựng một chiến lược phát triển khác biệt, lấy công nghệ làm nền tảng nhằm dẫn dắt xu hướng chuyển đổi theo hướng thông minh hơn và bền vững hơn trong dài hạn.
Bài viết liên quan
