Tháng 1/2026 đã tạo nên một cột mốc đáng chú ý khi ghi nhận mức giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Cụ thể, vốn FDI thực hiện đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm trước.
Động lực tăng trưởng đến từ việc hàng loạt dự án FDI quy mô lớn được đẩy nhanh tiến độ triển khai cũng như mở rộng đầu tư ngay từ đầu năm. Không chỉ dừng lại ở con số kỷ lục về giải ngân, tháng đầu tiên của năm 2026 còn cho thấy nhiều tín hiệu tích cực trong xu hướng thu hút dòng vốn ngoại, phản ánh niềm tin ngày càng gia tăng của nhà đầu tư nước ngoài vào môi trường kinh doanh trong nước.
Trong tháng 1/2026, thị trường ghi nhận một loạt dự án FDI quy mô lớn tạo dấu ấn ngay từ đầu năm. Có thể kể đến dự án Nhà máy sản xuất thép không gỉ do Singvin Asset Management Pte. Ltd. và Land River Holdings Pte. Ltd (Singapore) đầu tư với tổng vốn đăng ký 380,1 triệu USD tại Hà Tĩnh. Bên cạnh đó, dự án Nhà máy Seojin Việt Nam (Hàn Quốc) cũng điều chỉnh tăng thêm 453,8 triệu USD, nâng tổng vốn đầu tư lên 760 triệu USD tại Bắc Ninh. Đây đều là những dự án có quy mô vốn lớn, góp phần đáng kể vào kết quả thu hút FDI chung trong tháng.
Theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), nhà đầu tư nước ngoài đã rót vốn vào 17/21 ngành kinh tế quốc dân. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu” khi thu hút hơn 1,9 tỷ USD, chiếm trên 76,2% tổng vốn đăng ký. Đứng thứ hai là lĩnh vực kinh doanh bất động sản với hơn 249 triệu USD (chiếm 9,69%). Các ngành tiếp theo gồm thông tin và truyền thông; bán buôn, bán lẻ; hoạt động chuyên môn, khoa học công nghệ với mức vốn đăng ký lần lượt đạt khoảng 134,2 triệu USD; 124,1 triệu USD và 56,6 triệu USD.
Đáng chú ý, tháng 1/2026 cũng xác lập mức giải ngân FDI cao nhất trong vòng 5 năm, đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy dòng vốn không chỉ dừng lại ở đăng ký trên giấy mà đã thực sự đi vào nền kinh tế.
Xét theo số lượng dự án, bán buôn, bán lẻ dẫn đầu về số dự án mới (chiếm 41,8%), trong khi công nghiệp chế biến, chế tạo đứng đầu về số lượt dự án điều chỉnh vốn (53,85%). Lĩnh vực bán buôn, bán lẻ cũng chiếm tỷ trọng cao nhất về giao dịch góp vốn, mua cổ phần (36,23%).
Không chỉ mở rộng quy mô và cải thiện giải ngân, khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò trụ cột trong tăng trưởng xuất khẩu. Tổng kim ngạch xuất khẩu (kể cả dầu thô) ước đạt hơn 33,3 tỷ USD, tăng 40,7% so với cùng kỳ và chiếm 77% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Nếu loại trừ dầu thô, kim ngạch vẫn đạt trên 33,3 tỷ USD, tăng 41,4%, chiếm 77% tổng kim ngạch. Tính chung tháng đầu năm, khu vực FDI xuất siêu hơn 1,8 tỷ USD, cả khi tính và không tính dầu thô.
Về địa bàn đầu tư, dòng vốn ngoại đã hiện diện tại 24 tỉnh, thành phố. Bắc Ninh vươn lên dẫn đầu với gần 656 triệu USD vốn đăng ký (chiếm 25,4% cả nước), tiếp theo là Hà Tĩnh với 380,13 triệu USD (14,7%), và TP. Hồ Chí Minh với hơn 325,3 triệu USD (12,6%). Các địa phương khác như Thái Nguyên, Đồng Nai, Hưng Yên cũng ghi nhận kết quả tích cực.
Xét về số dự án, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục dẫn đầu cả nước về số dự án mới (52,1%) và số giao dịch góp vốn, mua cổ phần (67,5%), trong khi Bắc Ninh đứng đầu về số lượt điều chỉnh vốn (36,2%). Bức tranh phân bổ vốn cho thấy xu hướng lan tỏa rõ nét: bên cạnh các “đầu tàu” truyền thống như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bắc Ninh, nhiều địa phương như Hà Tĩnh hay Đồng Nai đang nổi lên nhờ thu hút được các dự án quy mô lớn, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và góp phần phân bổ đầu tư cân bằng hơn giữa các vùng.
Theo đánh giá của Cục Đầu tư nước ngoài, tháng 1/2026 có nhiều điểm đáng chú ý. Dù tổng vốn FDI đăng ký giảm 40,6% so với cùng kỳ – chủ yếu do vốn điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần sụt giảm – nhưng vốn đăng ký mới lại cao hơn mức bình quân cả về số lượng và quy mô. Cụ thể, vốn đăng ký mới tăng hơn 15%, số dự án cấp mới tăng gần 24%, và quy mô vốn cao hơn mức trung bình giai đoạn 2021–2025 (khoảng 1,2 tỷ USD).
Xu hướng này cho thấy nhà đầu tư nước ngoài vẫn duy trì sự quan tâm đối với thị trường Việt Nam, song cách tiếp cận có sự thay đổi: chia nhỏ dự án, đầu tư thăm dò và tập trung vào các lĩnh vực như công nghiệp hỗ trợ, logistics và dịch vụ.
Lý giải về việc tổng vốn đăng ký giảm, cơ quan quản lý cho biết nguyên nhân không đến từ vốn đăng ký mới mà chủ yếu do hai yếu tố. Thứ nhất, vốn điều chỉnh giảm gần 67%, thấp hơn đáng kể so với bình quân giai đoạn 2021–2025. Điều này phản ánh tâm lý thận trọng của doanh nghiệp FDI hiện hữu khi tạm hoãn mở rộng quy mô, trong bối cảnh nhà đầu tư chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn về thuế đối ứng, chi phí vốn và triển vọng xuất khẩu. Thứ hai, vốn góp vốn, mua cổ phần giảm gần 39%, cho thấy thị trường M&A đang chậm lại khi nhà đầu tư cân nhắc kỹ hơn về định giá doanh nghiệp trong môi trường chi phí tài chính còn cao.
Tổng thể, so với bình quân 5 năm gần đây, thu hút FDI tháng 1/2026 có điểm sáng ở vốn thực hiện và hoạt động sản xuất – xuất khẩu; nhưng thấp hơn ở vốn đăng ký, đặc biệt là vốn điều chỉnh và M&A. Xu hướng chung là sự thận trọng, ưu tiên vận hành hiệu quả thay vì mở rộng mạnh. Có thể nói, dòng vốn FDI đầu năm 2026 đang bước vào giai đoạn “quan sát và chờ đợi”, khi nhà đầu tư muốn nhìn rõ hơn bức tranh chính sách và thị trường quốc tế trước khi gia tăng cam kết vốn mới.
Bài viết liên quan
