Trung Quốc khan hiếm bạc quy mô lớn, tồn kho thấp nhất 10 năm khiến giá giao ngay tăng vọt

Giá bạc trên thị trường quốc tế đã bắt đầu ổn định trở lại sau giai đoạn biến động mạnh kéo dài. Tuy nhiên, tại Trung Quốc – một trong những thị trường tiêu thụ bạc lớn nhất thế giới – tình trạng khan hiếm nguồn cung vẫn chưa hạ nhiệt. Nhu cầu đầu tư gia tăng song song với nhu cầu sử dụng trong sản xuất công nghiệp đang liên tục rút cạn lượng tồn kho, khiến thị trường nội địa chịu áp lực thiếu hụt rõ rệt.

Các doanh nghiệp sản xuất và giới thương nhân trong nước đang phải vật lộn với lượng đơn hàng tồn đọng ngày càng lớn. Điều này đẩy giá giao ngay tăng mạnh trong ngắn hạn và khiến thị trường rơi sâu vào trạng thái backwardation (bù hoãn bán) – khi giá hợp đồng gần cao hơn đáng kể so với các kỳ hạn xa. Trên Sở Giao dịch Hàng hóa Tương lai Thượng Hải (SHFE), hợp đồng tháng gần nhất ghi nhận mức chênh lệch kỷ lục so với các kỳ hạn sau, phản ánh sự ưu tiên rõ rệt của thị trường đối với việc giao bạc ngay lập tức.

Theo bà Zhang Ting, chuyên gia phân tích cấp cao tại Sichuan Tianfu Bank, tình trạng backwardation quy mô lớn hiện nay chủ yếu bắt nguồn từ khủng hoảng tồn kho và sự cạn kiệt nguồn bạc đạt chuẩn giao hàng. Bà cho rằng các tổ chức lớn vẫn có động lực tiếp tục siết nguồn cung để tối đa hóa lợi nhuận trong bối cảnh này.

Trên Sở Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE), các nhà đầu tư bán khống – những người đặt cược giá bạc giảm – từ cuối tháng 12 đã phải trả phí hoãn giao hàng cho bên nắm giữ vị thế mua nhằm trì hoãn nghĩa vụ giao bạc thực tế. Diễn biến này cho thấy tình trạng khan hiếm kim loại đang tạo áp lực lớn lên quá trình tất toán vị thế trên thị trường.

Đáng chú ý, đợt bán tháo mạnh kể từ cuối tháng 1 đã xóa bỏ phần lớn mức tăng 61% mà bạc đạt được trong những tuần đầu năm. Trước đó, kim loại quý này bứt phá nhờ làn sóng đầu cơ tại Trung Quốc và nhiều thị trường khác, thậm chí có thời điểm vượt vàng để trở thành kênh trú ẩn trước những lo ngại xoay quanh đồng USD, tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và căng thẳng địa chính trị leo thang.

Vốn là thị trường có thanh khoản thấp hơn so với vàng, bạc thường xuyên chứng kiến những biến động cực đoan. Đợt siết nguồn cung toàn cầu vào mùa thu năm ngoái đã khiến tồn kho tại Trung Quốc suy giảm mạnh, trước cả khi nhu cầu đầu tư bùng nổ vào tháng 12. Kể từ đó, lượng bạc lưu trữ tại các kho liên kết với SHFE và SGE đã rơi xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ.

Ở phân khúc đầu tư vật chất, nhu cầu bạc thỏi vẫn duy trì ở mức cao. Tại chợ Shuibei (Thâm Quyến) – trung tâm giao dịch kim loại quý lớn nhất Trung Quốc – các thương nhân cho biết hàng hóa có thể được tiêu thụ nhanh chóng, thậm chí bán với mức giá cao hơn thị trường. Ông Liu Shunmin, phụ trách quản trị rủi ro tại Shenzhen Guoxing Precious Metals, cho biết: “Chỉ cần có hàng là bán hết rất nhanh”.

Không chỉ nhu cầu đầu tư, lĩnh vực công nghiệp cũng đang góp phần làm thị trường thêm căng thẳng. Các nhà sản xuất pin mặt trời tại Trung Quốc – ngành sử dụng bạc trong tấm quang điện – đang đẩy mạnh sản xuất trước thời điểm ưu đãi hoàn thuế xuất khẩu hết hiệu lực vào ngày 1/4. Theo ông Jia Zheng, phụ trách giao dịch tại Shanghai Soochow Jiuying Investment Management, nhiều doanh nghiệp đã tận dụng nhịp điều chỉnh giá gần đây để tăng cường mua vào khi giá thấp.

Ông Jia nhận định, trong ngắn hạn, cách khả thi nhất để giảm bớt áp lực thiếu hụt là các nhà máy luyện kim gia tăng sản lượng trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài một tuần – dù đây vốn là giai đoạn hoạt động thường chậm lại.

Dù vậy, một số tín hiệu cho thấy cơn sốt đầu cơ đang dần hạ nhiệt. Tổng khối lượng vị thế mở trên SHFE đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn 4 năm, khi nhà đầu tư chủ động thu hẹp vị thế trước kỳ nghỉ lễ bắt đầu từ ngày 16/2.

Ở các diễn biến liên quan, nguồn tin cho biết các doanh nghiệp khai khoáng Trung Quốc có thể đẩy mạnh huy động vốn trong bối cảnh thị trường bước vào siêu chu kỳ kim loại. Giá nhôm cũng đang chuyển từ việc bám sát chỉ số PMI của Trung Quốc sang vận động đồng pha hơn với giá đồng, phản ánh yếu tố thay thế và các động lực vĩ mô chung.

Trên thị trường năng lượng, Mỹ nhận định Trung Quốc có thể chưa giảm tốc độ tích trữ dầu thô trong năm 2026 – chiến lược này được cho là sẽ tiếp tục hỗ trợ giá dầu ngay cả khi nguồn cung toàn cầu dư thừa. Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết Trung Quốc có khả năng gia tăng nhập khẩu đậu tương từ Mỹ, dù chưa điều chỉnh tăng dự báo xuất khẩu chính thức.